Mavo

Vmbo-t wordt op onze school mavo genoemd. Vmbo kent vier examenrichtingen:

  • de theoretische leerweg (mavo)
  • de gemengde leerweg
  • de kaderberoepsgerichte leerweg
  • de basisberoepsgerichte leerweg.

De vrije scholen mogen alleen examens op mavo-, havo- en vwo-niveau afnemen.De mavoleerlingen doen in klas 10 mavo-examen. Individuele leerlingen kunnen daarna eventueel doorstromen naar de 11e klas voor het havotraject. De leerling moet in dat geval beschikken over de mogelijkheden om dat traject met succes te voltooien. Deze worden getoetst aan de hand van door de school vastgestelde criteria.

Examentraject

Het mavo-examen kent schoolexamens (SE) en centraal examens (CE). In het gemeenschappelijk deel zijn de vakken Nederlands, Engels, maatschappijleer, kunstvakken 1 en lichamelijke opvoeding opgenomen. Dit zijn de verplichte vakken. Daarnaast zijn er, bij ons op school, twee afstudeerrichtingen’ (sectordelen). In het derde deel zijn keuzevakken opgenomen. De leerlingen moeten minimaal in 9 vakken examen doen. Leerlingen kunnen ervoor kiezen om een extra vak te volgen en daarin ook centraal examen doen. Meer informatie over het examentraject treft u op de pagina exameninformatie

Sectorwerkstuk

Een belangrijk onderdeel van het mavo-examen is het sectorwerkstuk. Voor het sectorwerkstuk is het praktische gedeelte het belangrijkste. Het maken van het werkstuk en de verslaglegging daarvan wordt voorbereid in de studielessen. Iedere leerling krijgt een sectorwerkstukbegeleider toegewezen. Er is voor deze werkstukken een openbare presentatiemarkt in mei/juni met alle mavoleerlingen samen.

Vakoverzicht bovenbouw

In het overzicht is te zien welke vakken in welke leerjaren gegeven worden, onderverdeeld in ochtendperiodes en vaklessen. Sommige vakken worden als ochtendperiode en als vakles gegeven. In een aantal vaklessen wordt vanaf klas 10 gericht gewerkt aan profielvakken voor de Tweede Fase (havo en vwo) of sectorvakken voor de mavo, ter voorbereiding van de examens. Deze lessen worden in niveaugroepen (mavo, havo of vwo) gegeven.

Vakoverzicht bovenbouw:

Klas 9 10 11 12     Klas 9 10 11 12
Vaklessen             Ochtendperiodes        
Nederlands * * *     Nederlands * * *  
Frans * ** ** **     Wiskunde * * *
Duits * ** ** **     Natuurkunde * * *  
Engels * * * *     Scheikunde * * *  
Wiskunde * ** ** **     Biologie * * *  
Muziek * * * **     Aardijkskunde * * *  
Koor   * * *     Geschiedenis * * *  
Gymnastiek * * * *     Economie *      
Toneel   ** **      Toneel/drama *   *  
Informatica/algemene technieken *         Kunstgeschiedenis *     *
Economie * ** ** **     Muziekgeschiedenis     *  
Euritmie * * ** **     Themaperiodes   * * *
Maatschappijleer   * * *     Oriëntatie op studie en beroep  
Oriëntatie *   *                
Natuurkunde ** ** ** **              
Scheikunde vwo* ** **              
Aardrijkskunde   vwo* ** **              
Biologie   ** ** **              
Geschiedenis **  ** **              
Handvaardigheid *              
Tekenen *              
Kunst beeldend * * **              
Kunst muziek ** **              
Stages * * *                
Werkweken * *                
Cultuurreis       *              

**) afhankelijk van de profielkeuze

Havo en vwo in de Tweede Fase

Het Tweede Fase examen (havo en vwo) kent drie te beoordelen onderdelen:

Het gemeenschappelijk deel, dat gericht is op een voldoende brede basis­ontwikkeling. Het omvat de vakken Nederlands, Engels, Duits of Frans (alleen algemeen verplicht in vwo), algemene natuurwetenschap, culturele en kunstzinnige vorming, maatschappijleer en lichamelijke opvoeding.

Het profieldeel. De leerling moet kiezen tussen 4 ‘afstudeerrichtingen’ (profielen): Cultuur & Maatschappij, Economie & Maatschappij, Natuur & Gezondheid en Natuur & Techniek. In dit deel moeten ook vakkeuzes gemaakt worden.

Het vrije deel, waarin de leerling een eigen keuze kan maken. Hierin moet een extra profielvak, eventueel uit een ander profiel, gekozen worden. Wij op de Stichtse Vrije School noemen dit deel ‘het derde deel’, omdat de vrijheid hierbinnen beperkt is en er vanuit de gemeenschappelijke vrije schoollessen al voor een groot deel invulling aan gegeven wordt.

Op onze school hebben de leerlingen uit de afgelopen examenjaren telkens hun eigen keuzes gemaakt voor wat betreft het examenprofiel. Per jaar verschillen de verhoudingen wat, maar binnen het vwo was er een duidelijke voorkeur voor de exacte profielen. Inmiddels is dit min of meer in evenwicht met de maatschappijprofielen. Wel is er een verschuiving geweest van het profiel Natuur en Gezondheid naar Natuur en Techniek, naar aanleiding van het feit dat steeds meer studies het techniekprofiel verplicht zijn gaan stellen (o.a. geneeskunde).

Het examen zelf bestaat uit twee delen:

  1. Het Schoolexamen. Dit heeft de vorm van een examendossier, dat voor VWO in klas 10, 11, 12 en Havo klas 11 en 12wordt opgebouwd. In het Programma van Toetsing en Afsluiting (PTA) wordt vanaf klas 10 aangegeven welke toetsen, praktische opdrachten en handelingsopdrachten mee zullen tellen voor het schoolexamen. De opdrachten betreffen ten dele het vrije schoolprogramma, ten dele speciaal met het oog op de examens gegeven leerstof. Al deze opdrachten samen vormen voor iedere individuele leerling het examendossier. De school is, binnen bepaalde wettelijke grenzen, verantwoordelijk voor de vormgeving en de inhoud van het PTA en het examendossier. De leerling is verantwoordelijk voor het zorgvuldig bewaren van het -nagekeken en beoordeelde- teruggegeven werk. Het kan zijn dat dit werk nog eens getoond moet worden om eventuele fouten of omissies in de cijfer­registratie te verbeteren. Het examendossier is via Magister in te zien. Toelating tot het Centraal Examen is pas mogelijk als het examendossier volledig is afgerond. De toetsen voor het schoolexamen worden voornamelijk afgenomen in toetsweken.
  2. Het Centraal Examen. Dit wordt landelijk afgenomen in de maand mei van het examenjaar. In het Centraal Examen worden Nederlands, de moderne vreemde talen en de meeste profielvakken (ook het derdedeelvak) geëxamineerd. Het eindcijfer in deze vakken wordt voor de helft bepaald door het Schoolexamen­­cijfer en voor de andere helft door het Centraal Examen cijfer. Voor de andere vakken bestaat het eindcijfer uit het (afgeronde) Schoolexamencijfer. Meer details zijn te vinden in de studiegidsen.

De meeste leerlingen doen in de 12e klas het havo of vwo centraal examen.

De leerlingen die het havo-examentraject volgen, doen in de tiende klas eerst mavo examen. Zo zijn ook de havoleerlingen in de gelegenheid om het aangeboden, twaalfjarige vrije schoolprogramma te doorlopen.

 

Eindwerkstuk/ profielwerkstuk

Als afsluiting van de vrije schooltijd werken de leerlingen aan een eigen individueel afsluitingsproject: het eindwerkstuk (of sectorwerkstuk voor de leerlingen in het mavotraject, zie verder hierboven).De leerling is vrij in de keuze van de vorm en inhoud van dit werkstuk. Het belangrijkste is dat de leerling iets kiest waar hij/zij enthousiast van wordt en waarin iets te onderzoeken valt. Hierbij wordt het volgende gevraagd;

  • Wat ga je doen?
  • Wat ga je maken?
  • Wie of wat ga je ontmoeten?
  • Wat ga je onderzoeken? En;
  • Wat heeft het met je zelf te maken?

Het eindwerkstuk kan zo een inspiratiebron worden en de kans geven om dingen te ondernemen die hij/zij altijd al wilde doen. Er zijn wel enkele voorwaarden waaraan het werkstuk moet voldoen;

  • Het eindwerkstuk bestaat uit een schriftelijke- en een kunstzinnige- of praktische verwerking;
  • De leerling maakt een werkstuk waarin ook een schriftelijk verslag van het werkproces is opgenomen;
  • Het eindwerkstuk is een werkstuk dat een verbinding moet hebben met een of meerdere grote vakken waarin je eindexamen doet;
  • De leerling geeft een presentatie over zijn eindwerkstuk.

Elke leerling krijgt een eindwerkstukbegeleider toe bedeeld. Deze begeleidt de leerling bij het proces en voert gesprekken met de leerling over inhoud en vorm van het werkstuk. Daarnaast wordt er ook nog een inhoudelijke begeleider toegewezen die het examenvak vertegenwoordigd. De eindwerkstukpresentaties vinden plaats aan het begin van de 12e klas. De leerlingen verzorgen met elkaar het programma van de presentaties. Tijdens de presentaties worden ook de werkstukken en kunstobjecten tentoongesteld. De presentaties zijn openbaar; iedereen is welkom.

Na de presentatie maakt de eindwerkstukbegeleider samen met de inhoudelijke begeleider een beoordeling van het werkstuk, waarin het resultaat, de werkwijze en het proces beschreven worden. De eindwerkstukbegeleider schrijft deze beoordeling in het eindgetuigschrift. Uiteindelijk zal het eindcijfer opgenomen worden in het examendossier (als profielwerkstuk) als onderdeel van het combinatiecijfer. Meer informatie over het eindwerkstuk is te vinden op de pagina exameninformatie.

Informatie en keuzemomenten in klas 9 t/m 12

In klas 9 worden ouders en leerlingen schriftelijk en mondeling geïnformeerd over de examenvoorbereiding voor mavo, havo of vwo en het keuze- en adviseringstraject. Voor de voorlichting en advisering over de examenniveaus in klas 9 is een aparte keuzecoördinator aangesteld.

In klas 7 en 8 is al gewerkt met verschillende niveau­beoordelingen, waarvan de ouders ook de resultaten krijgen (in de rapporten).  Elke leerling krijgt, na een niveau-indicatie in december en een voorlopig besluit in februari/maart waarop ouders en leerling nog kunnen reageren, aan het eind van het schooljaar een definitief examentraject toegewezen door de schoolleiding, op basis van het advies van de lerarenvergadering. Ouders en leerlingen kunnen gedurende het keuzeproces hun wensen en verwachtingen te kennen geven, maar het uiteindelijke advies van de lerarenvergadering op basis van de toelatingscriteria geeft de doorslag. Het gaat hierbij naast de cijfers voor toetsen (maar ook voor onverwachte so’s en mo’s) en de getoonde cognitieve vermogens ook om competenties als motivatie, zelfstandige werkhouding, het maken van het huiswerk, de omgang met de stof e.d. In sommige gevallen kan een proeftraject in de 10e klas tot de mogelijkheden behoren. De lerarenvergadering moet echter wel achter het besluit tot een proeftraject staan.

Leerlingen die nog tijd nodig hebben om hun vermogens goed te laten zien, kunnen eventueel via het mavo-examen alsnog naar het havotraject doorstromen. Voor deze doorstroming zijn duidelijke criteria opgesteld en dit is slechts mogelijk voor profiel C&M en  E&M. In klas 12 wordt dan eindexamen havo gedaan.

Het heterogene klassenverband wordt, waar mogelijk, gehandhaafd. Leerlingen die in klas 10 mavo- examen doen zitten in hun examenjaar in de periodelessen en bij een aantal vaklessen (zie tabel) gewoon bij hun klasgenoten die havo of vwo volgen. Hetzelfde geldt ook voor de havo- en vwo-leerlingen in de 11e en een deel van de 12e klas. Hoewel hierbij moet worden opgemerkt, dat de klassen na het vertrek van de mavo-leerlingen, eind 10e klas, mogelijk opnieuw worden ingedeeld. In sommige situaties kan ook al eerder tot een herschikking van de klassen besloten worden, als het leerlingenaantal daartoe aanleiding geeft.

Aan het einde van klas 10 en 11 geeft de lerarenvergadering aan de hand van de resultaten opnieuw een examenadvies aan die leerlingen waarvan de resultaten nog achterblijven.

Toelatingsprocedure voor de examenklassen

De leraren van klas 9 t/m 12 bespreken de toelating tot de eindexamenklassen in de toelatingsvergadering. Eind klas 9 betreft dit de mavokandidaten, eind klas 10 en 11 betreft dit de havo- en vwo kandidaten. De studiebegeleiders doen op grond van deze vergadering en eventuele aanvullende gegevens een beargumenteerde voordracht ten aanzien van toelating of afwijzing, waarna de schoolleiding besluit. Ook voor deze situatie geldt weer dat alle schoolopdrachten naar behoren gemaakt moeten zijn, wil de leerling toegang krijgen tot de lessen in het examenjaar.

Studiebegeleiding

Vanaf klas 10 krijgt elke leerling studiebegeleiding. De studiebegeleiders hebben tot taak de individuele leerling te begeleiden in het examenwerktraject en waar nodig bij te sturen.

Voor de 10e, 11e en 12e klassen wordt gewerkt met een centraal leerlingen­dossier in het administratieprogramma Magister. Hierin worden de opdrachten, beoordelingen en andere gegevens opgenomen. De studiebegeleider maakt van dit dossier gebruik om de leerlingen te begeleiden. In klas 11 en 12 zijn momenten in het jaar ingelast, waarop nog eens speciaal gekeken wordt naar de stand van zaken met betrekking tot eventuele werkachterstanden. Al het werk moet dan in orde zijn. Als dit niet het geval is, wordt de leerling naar huis gestuurd om het werk op te halen en op school af te maken.